|
Yeme bozuklukları, insanın
yemek yeme, kilo ve vücut görünüşüyle ilgili
düşünce ve davranışlarındaki aşırı
rahatsızlıklar olarak tanımlanmaktadır. Yeme
davranışı bazen bağımlılık halini alır. Bu bir
davranışsal sorundur. Buna yeme bağımlılığı veya
patolojik yeme bozukluğu adını veriyoruz.
Patolojik yeme bozukluğu
kişilerin beden şekli ve kilolarıyla ilgili
takıntıları olmasına rağmen kontrollerini
kaybederek sık sık fazla miktarlarda yemek
yemeleridir. Bu bozukluğu olan kişiler
streslerini, duygularını, ruhsal durumlarını
yönetebilmek için sık sık yeme ataklarına
yakalanırlar. Yeme bozukluklarının gelişiminde
hepsinde benzer nedenler görülür. Bir yeme
bozukluğu döngüsü sıkıntı, tatminsizlik,
kızgınlık, sinirlilik, üzüntü gibi olumsuz
duygularla başlar. Genelde bu olumsuz duyguların
kaynağı depresyon, kişilik bozuklukları, kişinin
yaşamındaki sıkıntılı ve üzücü olaylar ve diğer
psikolojik sorunlardır. Zamanla kişinin
takıntılı yeme davranışları zihinsel ve fiziksel
sağlığını etkilemeye, normal, sağlıklı bir yaşam
sürme kabiliyetini engellemeye başlar.
Patolojik yeme bozukluğu
nasıl anlaşılır?
Patolojik yeme bozukluğu
olan kişilerde yeme atakları sırasında ,
kontrolsüzlük duygusuyla beraber, aşağıdaki
belirtilerden en az üçü görülmektedir:
-
Normalden daha
hızlı yemek.
-
Sonunda
rahatsızlık duyacak kadar fazla yemek.
-
Yenilen
miktardan utanç duyup, yalnız yemeye
çalışmak.
-
Çok fazla
yedikten sonra, kendinden nefret etmek,
suçluluk duymak ve depresyon duyguları
hissetmek.
Patolojik yeme bozukluğu
olan kişilerin özellikleri
Patolojik yeme
bozukluğu olan kişiler tüketicidirler. Yeme
bozuklukları, kişiyi takıntılı ve olumsuz
düşünce ve davranışlarla tüketir ve kişinin aile
üyeleriyle, sevdikleriyle ve hayatla olan
ilişkilerini tüketir. İnsanlar yeterli
beslenmezlerse, devamlı olarak yemek yemeyi
düşünürler, hatta bazen yemek hakkında hayal
bile kurarlar. Bu insanlar kendilerini depresif,
yalnız ve yorgun hissederler. Başkalarının
onlara yemek yedirmek için baskı kuracağını
düşündükleri için ilişki kurmaktan
kaçınırlar. Fiziksel olarak kendilerini tükenmiş
hissederler ve yeme bozukluğu davranışlarında
bulunmaya kendilerini mecbur hissederler.
Yardım alarak bu
ilişkinizi güçlendirin
Yeme bozukluklarının
şiddeti, hafiften hayati tehlikeye kadar
değişmesine rağmen genellikle bu rahatsızlık
kendiliğinden yok olmaz. Besinlere karşı aşırı
istek ve iştah duygusunun birçok sebebi
olabilir. Ancak sonuca bakıldığında bazı kontrol
edilemeyen hormonsal durumlar dışında iştahın
istenen düzeyde tutulması kişinin elindedir.
Patolojik yeme bozukluğu olan kişilerde diyet
ile birlikte davranış değişikliği tedavisi
gereklidir. Bu programda amaç kişinin olumsuz
alışkanlıklarını ortadan kaldırmak ve yerine
olumlu davranışların oluşturulmasını
sağlamaktır. Davranış değişikliği programı;
kendini izleme, uyarıların kontrolü, kendisini
ödüllendirme tekniği olmak üzere üç bölümden
oluşmaktadır.
|